Collectieve Creatie: Doctoraat

Met de assimilatie van pedaaltechnieken ontwikkeld door progressive metal-drummers wil dit doctoraatsonderzoek van Luis Mora de expressieve mogelijkheden uitbreiden van drummers in de ritmisch complexe context van hedendaagse jazz. Hiervoor werkt de onderzoeker op drie interagerende fronten: de ontwikkeling van een nieuw vocabularium voor voetenwerk in het verlengde van de jazztraditie; het integreren van recente speltechnische ontwikkelingen uit de progressive metal-praktijk; en de uitbreiding van de jazz-drumkit met extra pedalen.

In dit doctoraatsonderzoek focust Tomma Wessel op de speeltechnieken en verschillende types van de uitgebreide instrumentenfamilie van de blokfluit. De akoestische eigenschappen, hun repercussies op de klankproductie en nieuwe klankmogelijkheden staan centraal. De verwerking van de resultaten leidt tot een helder conceptueel kader. Uitgebreide klank- en videovoorbeelden dienen als illustratie van het diepgaande onderzoek. Het resultaat zal een voor componisten en spelers toegankelijke website zijn.

In interactie met het repertoire van instrumenten als cello, viool en altviool wordt getracht technieken te definiëren die tot nu toe niet gebruikt of uitvoerig geanalyseerd werden, met als centraal doel het gitaarspel te optimaliseren. Een groot deel van het onderzoek richt zich op het documenteren van al deze technieken en hun toepassing op het moderne gitaarspel in een methode die tekst en visuele voorbeelden zal omvatten. Het arrangeren van partituren die oorspronkelijk voor deze orkestinstrumenten werden gecomponeerd vormt een uitdaging voor elke gitaarbewerking, vooral wanneer men technische oplossingen probeert te vinden voor het gebruik van de strijkstok. Een van de werken die Tosidis arrangeert is de cello solo Sacher Variations van Witold Lutosławski (1975). Afgezien van de technische moeilijkheden bij de bewerking, zijn er ook belangrijke problemen wat betreft het gebruik van microtonen en onregelmatige intervallen. Het repertoire van de gitaar is beperkt in vergelijking met dat van de andere snaarinstrumenten, met als gevolg dat weinig vooraanstaande componisten voor de gitaar componeren. Dit onderzoek zal niet alleen het gitaarrepertoire uitbreiden met nieuwe composities, maar ook de grenzen van de technische mogelijkheden van het instrument verschuiven, onder andere door opdrachtwerken van componisten als Atanas Ourkouzounov, Marios Joannou Elias, Feliu Gassul, Marko Dottlinger, Giorgos Nousis en Giannis Papakrassas.

De moderne gitarist is een hybride gitarist: een uitvoerder die zich een veelheid van technische en muzikale eigenschappen eigen moet maken die niet alleen behoren tot de klassieke gereedschapskist, maar ook tot de specifieke culturele achtergrond van de werken. Dit wordt onmiddellijk duidelijk in repertoire dat sterk geïnspireerd is door folkloristische idiomen. Het heterogene karakter van de volksmuziekelementen roept de vertolker niet alleen op om melodische en ritmische inzichten aan te boren die buiten de klassieke traditie vallen, maar zet vooral aan tot het exploreren van de rijkdom van het instrument om zo een gevarieerde, veelzijdige speelwijze te ontwikkelen. Dit roept evenwel de nodige vragen op: Zou “belichaamde kennis” (met zijn sociologische, culturele en fysiologische betekenissen) het instrument kunnen zijn om de gitaarpraktijk te reconfigureren? Hoe kan de vertolker de folkloristische elementen opsporen, bestuderen en belichamen? Is het mogelijk een exploratieve methodologie op te stellen om deze elementen in de uitvoering te integreren? Uitgaande van de tarantella-vorm uit Zuid-Italië en de interpretatie ervan op de chitarra battente, zal dit doctoraatsonderzoek van Luca Isolani de folkloristische kenmerken bestuderen die aanwezig zijn in het klassieke gitaarrepertoire en enkele hulpmiddelen definiëren voor een exploratieve methodologie van belichaming. Dit onderzoek wil aantonen dat wanneer folkloristische elementen van nauwgezet worden geobserveerd, er kritisch over wordt gereflecteerd en ze op een gevoelige manier worden belichaamd, ze een belangrijke bijdrage leveren aan de verfijning van de uitvoering.

De hedendaagse compositiepraktijk van mixed music, hier begrepen als geschreven muziek die akoestische instrumenten combineert met elektronica, kent een aantal inherente problemen. Zo zijn de synchronisatie tussen de uitvoerder en de elektronica, de complexiteit van digitale interfaces en de behoefte aan een akoestische samensmelting tussen de twee, enkele van de belangrijkste zaken die bediscussieerd worden in het academisch onderzoek. Dit doctoraatsproject van Igor C. Silva beoogt nieuwe systemen te ontwikkelen die eenvoudige, praktische en intuïtieve antwoorden zullen geven op de problemen die inherent zijn aan mixed music. Om antwoorden te vinden op de hierboven vermelde vragen, zal een uitgebreid portfolio van nieuwe stukken en projecten worden gecomponeerd, geschreven voor verschillende instrumentcombinaties, die nieuwe inzichten kunnen verschaffen in het probleemoplossend proces en de bovenvermelde problemen zelfs deels kunnen omzeilen. In een latere fase zullen deze werken worden uitgevoerd en opgenomen teneinde de validiteit of afdwingbaarheid van de gecreëerde processen te testen. Het overkoepelende doel is via deze originele composities nieuwe benaderingen te creëren en deze te systematiseren in de compositorische en performatieve praktijk, in de verwachting bij te dragen tot de artistieke en academische ontwikkeling van het mixed music genre.